در حال بارگزاری ...
در حال بارگزاری ...
در بسیاری از پروژههای صنعتی و ساختمانی، پس از نصب تجهیزات یا اجرای صفحات زیرستونی (Base Plate)، فضایی میان صفحه فولادی و سطح بتن باقی میماند. این فاصله هرچند ممکن است تنها چند میلیمتر باشد، اما اگر بهدرستی پر نشود، کل سیستم باربری سازه با مشکل مواجه خواهد شد.
وظیفه اصلی گروت، ایجاد یک بستر صلب، یکنواخت و پایدار برای انتقال کامل بار از عضو فولادی به بتن زیرین است.
جهت مطالعه در خصوص تفاوت گروت سیمانی و اپوکسی لطفا مقاله تفاوت گروت اپوکسی و سیمانی مطالعه شود.
برخلاف تصور رایج، گروت تنها برای پر کردن فضای خالی استفاده نمیشود؛ بلکه مهمترین عملکرد آن انتقال یکنواخت تنشهای فشاری، حذف تمرکز تنش و جلوگیری از ایجاد بارهای موضعی است.
اگر این انتقال تنش بهدرستی انجام نشود، حتی در صورت استفاده از بتن بسیار مقاوم، احتمال آسیب دیدن کل سیستم وجود خواهد داشت.
وقتی یک ستون فلزی، ماشینآلات صنعتی، تجهیزات دوار یا صفحه زیرستونی تحت بار قرار میگیرد، نیرو باید بهصورت یکنواخت به فونداسیون منتقل شود.
اگر زیر صفحه دارای فضای خالی، حفره یا تماس ناقص باشد، اتفاقات زیر رخ میدهد:
در واقع وجود تنها چند درصد فضای خالی در زیر صفحه میتواند باعث شود بار به جای انتقال یکنواخت، تنها از چند نقطه محدود منتقل شود.
این مسئله یکی از مهمترین دلایل شکست زودرس فونداسیون ماشینآلات صنعتی است.
فرض کنید یک صفحه فولادی به ابعاد ۱۰۰×۱۰۰ سانتیمتر قرار است بار یک دستگاه سنگین را منتقل کند.
اگر تمام سطح زیر صفحه با گروت مناسب پر شده باشد، بار تقریباً روی کل سطح توزیع میشود.
اما اگر تنها ۶۰ درصد سطح تماس واقعی داشته باشد:
به همین دلیل کیفیت گروتریزی مستقیماً بر عملکرد کل سیستم سازهای اثر میگذارد.
چرا پر شدن کامل فضای زیر صفحه اهمیت دارد؟
یکی از مهمترین ویژگیهای یک گروت مناسب، قابلیت پر کردن کامل فضای موجود بدون ایجاد حفره یا فضای خالی است.
وجود حتی حبابهای کوچک هوا میتواند باعث ایجاد نقاط بدون تماس شود.
به همین دلیل گروت باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
در گروتریزی صحیح، هدف تنها پر کردن قالب نیست؛ بلکه حذف کامل تمام فضاهای خالی است تا بار از تمام سطح منتقل شود.
در بسیاری از پروژهها تصور میشود هرچه مقاومت فشاری گروت بیشتر باشد، عملکرد آن بهتر خواهد بود.
این برداشت کاملاً صحیح نیست.
هرچند مقاومت فشاری بالا اهمیت زیادی دارد، اما تنها یکی از پارامترهای عملکرد گروت است.
یک گروت مناسب باید علاوه بر مقاومت فشاری، ویژگیهای زیر را نیز داشته باشد:
بنابراین انتخاب گروت تنها بر اساس مقاومت فشاری میتواند منجر به عملکرد ضعیف سیستم شود.
یکی از مهمترین مشکلات ملاتهای سیمانی معمولی، جمعشدگی (Shrinkage) در هنگام گیرش و سخت شدن است.
اگر این جمعشدگی کنترل نشود، فاصلهای بسیار کوچک میان گروت و صفحه فولادی ایجاد میشود.
هرچند این فاصله ممکن است با چشم دیده نشود، اما برای انتقال بار بسیار خطرناک است.
به همین دلیل در پروژههای صنعتی از گروتهای منبسطشونده استفاده میشود.
در این محصولات، با استفاده از افزودنیهای کنترلشده، در ساعات اولیه گیرش انبساط محدودی ایجاد میشود که اثر جمعشدگی اولیه را جبران میکند.
نتیجه این فرآیند عبارت است از:
در واقع هدف از انبساط، افزایش ابعاد گروت نیست؛ بلکه جبران جمعشدگی اولیه و حفظ تماس کامل بین اجزای سازه است.
ملات یا گروتهای معمولی معمولاً فاقد مکانیزم جبران جمعشدگی هستند.
در نتیجه ممکن است پس از سخت شدن:
به همین دلیل در نصب تجهیزات حساس، پایه ماشینآلات، توربینها، کمپرسورها، ستونهای فلزی و تجهیزات صنعتی معمولاً استفاده از گروتهای جبرانکننده جمعشدگی توصیه میشود.
یکی از رایجترین اشتباهات کارگاهی، استفاده از گروت برای ترمیم لبههای بتن، کرموشدگی یا شکستگیهای موضعی است.
در حالی که گروت اساساً برای انتقال بارهای فشاری طراحی شده است، نه ایجاد اتصال سازهای بین بتن قدیم و جدید.
سطوح ترمیمی معمولاً دارای درز سرد بتن (Cold Joint) هستند.
در این شرایط، اگر تنها از گروت استفاده شود:
به همین دلیل برای ترمیم سازههای بتنی باید از ملاتهای ترمیمی یا گروتهای اپوکسی با سیستم چسبندگی مناسب استفاده شود و در صورت نیاز، از پرایمرهای اتصالدهنده بهره گرفت. گروت سیمانی جایگزین ملات ترمیمی نیست.
علی رقم توضیحات ارائه شده در صورتی که بنا بر الزامات و محدودیت های پروژه، در صورت نیاز به استفاده از هر نوع گروت، هر نوع ملات و یا ترمیم کنندههای پایه سیمان در شرایط پر تنش، پیشنهاد میگردد جهت ایجاد یکپارچگی مکانیکی از چسب بتن اپوکسی ABABOND EP-20 و یا چسب بتن هیبریدیABABOND-HB آبادگران استفاده گردد.
اجرای صحیح گروت؛ عاملی تعیینکننده در عملکرد نهایی
حتی بهترین گروت نیز در صورت اجرای نادرست نمیتواند عملکرد مطلوبی داشته باشد.
برخی از مهمترین نکات اجرایی عبارتاند از:
بیتوجهی به هر یک از این موارد میتواند باعث ایجاد حفره، کاهش مقاومت و اختلال در انتقال تنش شود.
جهت مطالعه در خصوص نحوه صحیح اجرای گروت سیمانی مقاله الزامات نصب گروت های سیمانی زیر را مطالعه بفرمایید
جمعبندی
گروت تنها یک ملات پرکننده نیست؛ بلکه بخشی از سیستم باربری سازه محسوب میشود. مهمترین وظیفه آن ایجاد بستری صلب و یکنواخت برای انتقال تنشهای فشاری از تجهیزات و صفحات فولادی به بتن است.
در کاربردهای صنعتی، استفاده از گروتهای جبرانکننده جمعشدگی به دلیل حفظ تماس کامل با سطح، کاهش تمرکز تنش و بهبود عملکرد سازه، نسبت به ملاتهای معمولی مزیت قابلتوجهی دارد. با این حال، انتخاب محصول مناسب باید همراه با اجرای صحیح، آمادهسازی اصولی سطح و رعایت الزامات فنی باشد تا عملکرد مورد انتظار حاصل شود.
سوالات متداول
منابع: